Meavita, met Meaculpa als opvolger…

TV-foon-2401We hebben weer een Toezichtsschandaal: Meavita. Geen nieuw schandaal, want het dateert al van flink wat jaren terug, maar het finale rapport over de daden van de Raad van Bestuur en Raad van Toezicht zijn ‘uitgelekt’.
Altijd leuk, als zo’n rapport uitlekt. Je ziet het voor je, druppel voor druppel.
In het geval van Meavita gaat er een heuse geschiedenis aan vooraf, waarbij de twee genoemde hoofdrolspelers, Daan van de Meeberg en Theo Meuwese, worden afgeschilderd als megalomaan en blind voor de realiteit van de werkvloer. Fusie na fusie bracht uiteindelijk Meavita, de grootste thuiszorgorganisatie van Nederland. Met Loek Hermans, de VVD fractievoorzitter in de 1e Kamer als Voorzitter van de Raad van Toezicht van Meavita.

Uit de vele artikelen die in de loop der jaren zijn verschenen en het laatste verslag van de curatoren blijkt dat sprake is geweest van (inmiddels) traditioneel gedrag door de ‘het kan niet op’ methode. Groot, groter, grootst met vooral het eigen belang voor ogen en niet dat van 20.000 medewerkers en 100.000 patiënten. Zo werd een uiterst riskant en bewezen falend IT-systeem toch massaal aangeschaft. Beeld-telefoon moest de basis worden voor het contact met de patiënten. Kosten: een slordige 20 mln door de gootsteen.
Leuke detail daarbij is dat Theo Meuwese, zelf voormalig ABVAKABO en FNV bestuurder, overal optrad als DE IT expert in de zorg en daarvoor ademloos werd aangehoord op menig congres. Van HERO naar ZERO kan snel gaan.
Wie wil smullen kan dat volop. Van wilde plannen in Curacao en Spanje tot een eigen TV-kanaal en vermeende zelfverrijking bij de spelers in het spel.

Waarom is dit allemaal zo interessant? Omdat het wederom het patroon bevestigt wat je bij ‘slecht weer’ management (vooral in not for profit) steeds weer ziet:
- bestuurders die geen enkele commerciële ervaring hebben die de commerciële vleugels willen uitslaan
– bestuurders die het verschil niet weten tussen ‘ondernemend’ en ‘ondernemen’
– bestuurders die geen kritiek en feedback tolereren, laat staan in staat zijn tot feetback
– en zich derhalve omringen door vogels van gelijke pluimage, want daarmee is het zo lekker gelijk krijgen (De Kleren van de Keizer)

Kwaliteit van bestuur bewijst zich pas echt bij slecht weer, dat mag duidelijk zijn. Niet alleen wordt dan tijdig de juiste koers gepakt om uit het slechte weer te komen, maar er wordt ook nadrukkelijk gekeken naar de eigen beperkingen om die als de bliksem aan te vullen met de talenten van anderen.
In het geval van Meavita levert het een heuse MBA Business Case op, met alle elementen van ‘hoe het niet moet’.
ABVAKABO, de vakbond van ‘ambtenaren’, heeft het nu uitgelekte onderzoek afgedwongen voor de Ondernemingskamer. Nadat zowat iedere betrokken partij had geprobeerd dat te voorkomen. Diezelfde ABVAKABO wil nu dat de bestuurders en toezichthouders, waaronder dus oud-collega Meuwese, wordt vervolgd voor mismanagement en wanbeleid.
Als ze zich goed hebben ingedekt hebben de bestuurders een aansprakelijkheidsverzekering, maar of die de meer dan 100 mln dekt die aan de orde is is maar de vraag. Niet dat de (financiële) soep ooit zo heet gegeten wordt. Meestal worden dit soort zaken, op initiatief van de verzekeraar, achter gesloten deuren geregeld (lees: afgekocht). In dit geval zal de Ondernemerskamer toch echt een standpunt moeten innemen.

Terug naar toezicht. Wat voor de bestuurders geldt geldt zeker voor toezichthouders. “Als je niet weet wat je inkoopt, wordt je genaaid”. In het geval van Meavita zijn bij dat naaien aanmerkelijke steken gevallen.
Wederom blijken gebrek aan echte ICT (social media) expertise, commerciële ervaring en ernstig gemis aan ondernemerschapsgenen doorslaggevend. Ontnuchterend als je beseft dat het juist die eigenschappen zijn die van belang zijn momenteel, in elke organisatie. Dat de andere leiderschapskwaliteiten om een organisatie echt mee te krijgen ook niet echt aanwezig waren kun je uit de talloze publicaties afleiden.

Hoog tijd voor een minimale meetlat die we gaan hanteren. Wat mij betreft gaan we snel over op certificeren. Het simpele bezit van het basisdiploma ‘Hebzucht’ is niet meer voldoende. Verantwoordelijkheid voor publiek geld cq belastinggeld vraagt alleen maar om HOGERE eisen dan in het bedrijfsleven al gelden.
Opvallend is dat de vakbonden de laatste jaren op geen enkele wijze aandacht besteden aan het belang van goed toezicht. Ook de OR’en, die bij structuurvennootschappen kandidaten voor de RvC mogen voordragen, laten vaak die mogelijkheid liggen.
Wordt dit een keerpunt? Ik hoop het.

Share

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>