Toezicht, het is me wat.
Wie vertrouwt er nog iemand? Vestia, vastgoedjongens, woekerpolissen, Icesave/DSB, pensioenfondsen, … zelfs de katholieke kerk en ons aller AH hebben bijgedragen aan het gebrek aan vertrouwen in toezicht.
Raad van commissarissen (RvC), raad van toezicht (RvT), AFM, DNB, ze zijn allemaal onderwerp van discussie en worden ‘en plein publique’ veroordeeld.
Ik mag zelf ‘toezicht’ voeren op een tweetal bedrijven. Bovendien geeft mijn tijdelijke positie als Directeur a.i. binnen de NCD (Nederlandse vereniging van Commissarissen en Directeuren) een stroom aan nuttige informatie om de discussie te voeden.
Wat mij opvalt is het ‘gemak’ waarmee wordt gesproken over de kwalificaties die je moet hebben om goed toezicht inhoud te geven.
Mooiste is als elk lid van een RvC de ideale kwalificaties heeft, maar helaas. Wat overigens wel van ze wordt verwacht, want ieder RvC-lid wordt geacht alle belangen en alle aspecten van bedrijfsvoering in de gaten te houden.
In de praktijk mag je dat van een bijklussende ex-advocaat of accountant niet verwachten. Dus hoop je dat er sprake is van een evenwicht tussen alle leden van een RvC of RvT (een vorm van toezicht die vaak in onderwijs, cultuur of woningbouw van toepassing is).
Helaas…
Een ex-bankier kan ongetwijfeld met cijfers omgaan, maar van ondernemen is hij of zij ver verwijderd gebleven (precies de reden om bij een bank te blijven werken). Als uithangbord voor een (beursgenoteerd) bedrijf dat op zoek is naar naam en faam kan dat nog kloppen (tot ook dat zich tegen je keert).
Een echte ondernemer wil steun hebben voor zijn ondernemen. Daarbij is coaching en inspiratie door een andere, ervaren (ex-)ondernemer uiterst nuttig. In positieve zin bedoeld: met dieven vang je dieven.
Voor de cijfers heeft’ie, als het goed, is zijn accountant (oké, oké, ….ook daar kun je een column over vullen).
Een heel ander model en aanpak dan nu gebruikelijk is dus.
Het huidige model biedt veel te veel gaten voor misbruik of simpelweg falend toezicht door onervarenheid van de RvC/RvT leden. Heeft natuurlijk ook te maken met het verschil tussen goed weer en slecht weer. Maar weinig toezichthouders hebben ervaring met slecht (ondernemers)weer, laat staan met oplossingen daarvoor.
Nu pleit ik er niet voor dat ze allemaal een keer failliet moeten zijn gegaan, maar het helpt wel als je zakelijke tegenslagen hebt overwonnen.
Er zal dus een fundamentele verandering moeten komen in het ‘vak’ toezichthouder. Waarin ervaring en scholing een andere inhoud krijgen.
In een tijd waarin EN de complexiteit EN het innovatieve vermogen EN de globalisering EN de digitalisering EN het ondernemend vermogen doorslaggevend zijn bij succes vraagt dat om andere bestuurders. Die bovendien nog eens over ‘soft skills’ moeten beschikken.
Ze zijn zeldzaam, ik weet het, maar laten we het ons in ieder geval realiseren, zodat we de verwachtingen over toezicht even naar beneden bijstellen totdat een nieuwe generatie toezichthouders is aangetreden.
{ 0 comments }
